Een diy boekensteun is zo’n klein project met een groot effect: je houdt boeken recht, brengt rust in de kast en kunt tegelijk een materiaal of afwerking kiezen die past bij je interieur. In dit artikel laat ik zien welke materialen het best werken, hoe je een stabiele constructie maakt en welke afwerking de steun echt duurzaam maakt. Ik neem ook de fouten mee die ik liever meteen had vermeden, zodat je iets maakt dat niet alleen mooi oogt maar ook dagelijks bruikbaar blijft.
De kern in het kort voor je begint
- Kies eerst op functie: een boekensteun moet vooral zwaar genoeg zijn en niet schuiven.
- Voor papierbacks is 12 tot 15 cm hoogte vaak genoeg; voor grote boeken is 18 tot 22 cm praktischer.
- Resthout, steen, baksteen en beton zijn de meest logische materialen als je duurzaam wilt werken.
- Antislipvilt onder de voet maakt vaak meer verschil dan extra verf of decoratie.
- Richt je budget grofweg op €5 tot €35 per set, afhankelijk van wat je al in huis hebt.
Wat een goede boekensteun echt nodig heeft
Ik kijk zelf altijd naar drie dingen: voldoende gewicht, een stabiele voet en genoeg wrijving op de ondergrond. Een steun die er mooi uitziet maar te licht is, schuift vooral bij gladde planken of wanneer je een rij grote boeken pakt.
Voor paperbacks werkt vaak een hoogte van ongeveer 12 tot 15 cm en een diepte van 10 tot 12 cm. Voor kookboeken, kunstboeken of dikke naslagwerken zou ik eerder richting 18 tot 22 cm hoogte en 14 tot 16 cm diepte gaan, zodat de steun niet verloren oogt naast het boek.
- Gewicht voorkomt omvallen, maar hoeft niet overdreven zwaar te zijn als de voet groot genoeg is.
- Voetvlak geeft stabiliteit; bij een smalle basis heb je sneller een wiebelend resultaat.
- Wrijving maakt het verschil op gelakte planken, glas of glad MDF.
- Afwerking bepaalt of het project rustig oogt of juist te rommelig wordt.
Als deze basis klopt, wordt de materiaalkeuze een stuk eenvoudiger en kun je veel gerichter naar een vorm kijken die bij je kast past.
De slimste materialen voor een zelfgemaakte boekensteun
| Materiaal | Uitstraling | Moeilijkheid | Indicatieve kosten | Wanneer ik dit zou kiezen |
|---|---|---|---|---|
| Resthout | Warm, rustig en makkelijk aan te passen | Gemiddeld | €5 tot €20 | Als je een natuurlijke, lichte look wilt en al kunt zagen of lijmen |
| Steen of baksteen | Stoer, simpel en vanzelf zwaar genoeg | Laag | €0 tot €15 | Als je vooral stabiliteit wilt en weinig gereedschap wilt gebruiken |
| Beton | Strak, modern en goed te vormen | Gemiddeld tot hoog | €10 tot €25 | Als je een minimalistische, stevige steun wilt met een eigen vorm |
| Metaal of schrootmateriaal | Industrieel en dun van vorm | Hoog | €15 tot €40 | Als je kunt lassen, buigen of een stevige bevestiging kunt maken |
| Hergebruikte objecten | Eigenzinnig en decoratief | Variabel | €0 tot €30 | Als je bewust iets unieks wilt maken uit wat al in huis of op zolder ligt |
Voor een interieur met een rustige, duurzame uitstraling kies ik zelf het liefst resthout of een hergebruikte steen. Daarmee koop je minder nieuw materiaal, en je krijgt meestal ook meer karakter dan met een standaard accessoire uit de winkel. Als je van een strakke woonstijl houdt, werkt beton verrassend goed zolang je de vorm simpel houdt.
Met het juiste materiaal gekozen, kun je het ontwerp vrij eenvoudig uitwerken zonder dat het een groot klusproject wordt.
Zo maak je er zelf een die rechtop blijft staan
De eenvoudigste constructie is een L-vorm: een verticale drager en een voet onder 90 graden. Bij hout maak ik die meestal uit twee delen van 18 mm dik; bij beton of steen draait het vooral om de vorm en de afwerking van het oppervlak.
- Meet eerst de boeken die je wilt dragen. Kijk naar de hoogste en zwaarste exemplaren, niet alleen naar paperbacks.
- Bepaal de maat van de steun. Voor een compacte plank is 12 x 12 cm soms genoeg; voor grotere boeken zou ik ruimer werken.
- Zaag of vorm de onderdelen. Bij hout gebruik je twee losse delen; bij beton maak je een mal, en bij steen kies je een bestaande vorm.
- Verbind de delen stevig. Gebruik houtlijm met schroeven, sterke montagekit of, bij beton, een goede mal die niet openwerkt.
- Schuur en ontvet. Zeker bij resthout of metaal voorkomt dit rafels, stof en een onrustige verflaag.
- Breng gewicht en grip aan. Vilt, rubber of kurk onder de voet maakt op een gladde plank veel verschil.
- Werk af met een duurzame laag. Watergedragen verf, blanke lak of hardwaxolie is meestal genoeg; laat alles goed drogen voordat je de steun belast.
Werk je liever zonder zaag, dan kun je ook starten met een zware steen, een baksteen of een compact blok resthout en daar alleen de onderkant en de randen netjes afwerken. Voor een set van twee ben je vaak 1 tot 2 uur kwijt aan maken en afwerken, plus 24 tot 48 uur droog- of uithardtijd als je lijm, verf of beton gebruikt.
Als de basis stevig staat, wordt de vormkeuze ineens het leuke deel van het project.
Drie ontwerpen die in een interieur echt werken
Rustig en warm met resthout
Dit is de versie die ik het vaakst zou aanraden voor een modern, natuurlijk interieur. Gebruik twee rechte stukken hout, schuur de randen zacht af en werk af met olie of een matte lak. De kracht zit hier niet in opvallende decoratie, maar in de rustige vorm en de zichtbare houtnerf.
Stoer en minimalistisch met beton of steen
Beton geeft meteen een architektonische uitstraling, vooral als je de buitenkant glad houdt en de kleur neutraal laat. Een steen of baksteen is nog eenvoudiger: je hoeft nauwelijks iets te bouwen, alleen de onderkant netjes te maken en eventueel een kleuraccent toe te voegen. Voor een plank met dikke boeken is dit vaak de meest zorgeloze oplossing.
Lees ook: Plafond tegelen - Zo doe je het goed en voorkom je problemen
Speels met hergebruikte objecten
Hier kun je echt persoonlijk worden. Denk aan oude bouwstenen, een klein stuk staal, een resttegel of zelfs een object dat ooit een andere functie had. Dit werkt goed als je kast niet te strak hoeft te ogen en je een stukje verhaal in je interieur wilt brengen. Ik vind dit vooral sterk in een leeshoek of kinderkamer, zolang de randen veilig en afgerond zijn.
Wie zoekt naar sfeer én functie, heeft meestal aan deze drie richtingen genoeg om een overtuigende keuze te maken.
Waar het meestal misgaat en hoe je dat voorkomt
- Te licht materiaal. Mooi om te zien, maar onbruikbaar zodra de eerste zware boeken ertegen leunen.
- Te kleine voet. De steun lijkt stabiel, maar kantelt zodra je een boek uit het midden pakt.
- Geen antisliplaag. Vooral op gelakte planken schuift een gladde onderzijde sneller dan je denkt.
- Te veel decoratie. Een druk patroon of dikke laag verf kan de boekensteun optisch zwaarder maken zonder de stabiliteit te verbeteren.
- Verkeerde afwerking voor de ruimte. Onbehandeld hout is prima in een droge woonkamer, maar minder slim in een keuken of vochtige hoek.
- Geen test met echte boeken. Een proef met een licht boek zegt weinig; ik test altijd met het zwaarste exemplaar dat op de plank komt.
Ik zie vaak dat mensen eerst op de vorm vallen en pas daarna aan de functie denken. Draai dat liever om: eerst stabiliteit, dan kleur, dan pas detailwerk. Daarmee voorkom je dat je project er leuk uitziet op tafel maar niet werkt in de kast.
Als die basis klopt, kun je veel gerichter kiezen welke uitvoering het beste past bij de ruimte waarin hij komt te staan.
Welke versie ik het vaakst zou kiezen per situatie
- Voor een smalle plank in een stadsappartement. Kies compact resthout of een stevige steen, zodat de steun weinig ruimte inneemt maar wel zwaar genoeg blijft.
- Voor een rustige leeshoek. Ga voor licht hout met afgeronde hoeken en een matte afwerking; dat oogt zacht en niet te aanwezig.
- Voor de keuken of een plek met meer vocht. Gebruik steen, goed geseald hout of beton, omdat die materialen praktischer zijn dan onbehandeld hout.
- Voor een kinderkamer. Werk met afgeronde vormen, veilige verf op waterbasis en extra grip onder de voet.
- Voor een cadeau. Maak een set in een kleur of materiaal dat aansluit op de boeken of het interieur van de ontvanger; dat maakt het persoonlijk zonder ingewikkeld te worden.
Als ik maar één versie zou maken, kies ik meestal voor resthout met een watergedragen afwerking en antislip onder de voet: simpel, duurzaam en makkelijk aan te passen. Daarmee krijg je precies de combinatie die bij een rustige, functionele kast past, zonder dat het project groter wordt dan nodig is.
