Het broeit nu ook in Duitsland

Sinds de val van de Berlijnse Muur op 22 oktober 1989 is Duitsland zoekende naar het fijnste asfalt om te berijden. Niet om het nieuwste type Volkswagen te testen, des te meer om de juiste staatsvorm te vinden. Want Duitsland mag dan wel economisch welvarend en overwegend rustig zijn, de werkelijkheid spreekt ook van een broeierige sfeer die de laatste tijd alleen maar toeneemt. Toen Duitsland nog uit de BRD en DDR bestond, was er één gezamelijk standpunt dat werd gedeeld; vreemdelingenhaat werd niet getolereerd. Dat is tegenwoordig wel anders, al gaan politieke verschuivingen er minder hard dan bij ons.

In de jaren ’70-80 is in Duitsland zo’n beetje de grootste en machtigste antifascistische beweging ter wereld ontstaan. Nederland deed volgen met een flink aantal goed georganiseerde kraakorganisaties, maar uiteindelijk bleven de krakersrellen (1980, Amsterdam) het hoogtepunt van de socialistische onrust. Het antifascisme is in Duitsland altijd een machtige beweging gebleven, mede door verregaande gedoogsteun vanuit de bondsregering. Deze was allang blij met een visitekaartje dat de schaamte uit het verleden enigzins probeerde recht te zetten. Dit ging zo nu en dan gepaard met onlusten, maar uit de hand lopen deed het zelden. Tot de val van de Berlijnse Muur.

Eerst was daar nog de vreugde, de hoop op een betere toekomst en de gewonnen slag op het dictatoriale communisme. Maar al snel ging het mis, hetzij geleidelijk. De ‘Ossi’s’ sloten dure leningen af omdat ze voor het eerst in hun leven alles konden kopen wat ze maar wilden. Hoewel ze deze ‘luxe’ niet gewend waren, hadden ze zich het kapitalisme al snel eigen gemaakt. Meubels werden om de paar jaar vervangen en de huizen waren voorzien van de nieuwste snufjes technologie.

Op een dag waren daar opeens de banken en winkels die hun geld kwamen opeisen. Veel ex-DDR inwoners waren ten onder gegaan aan hebzucht en hadden zich laten verleiden door de geneugten van een staatsvorm die ze eigenlijk helemaal niet kende. Terwijl de regering maar geld bleef pompen in de wederopbouw van het oosten, nam de verloedering juist toe. Oude ‘Plattenbauten’ kwamen leeg te staan en de werkeloosheid steeg tot een recordhoogte. De enige die een massale leegloop van het oosten kon voorkomen was de immigrant. En die kwam dan ook in tienvoud om het gat van de werkeloosheid op te vangen en te profiteren van de lage huurprijzen. De daarop volgende jaren begonnen de immigranten zich te verplaatsen door heel verenigd Duitsland.

Bijna niemand die zich daar echt om bekommerde, totdat ook de (volgens vele) mislukte immigratie een open gespreksonderwerp werd. De gerespecteerde econoom en SPD-politicus Thilo Sarrazin schreef een boek (‘Deutschland schafft sich ab’) waarin hij tiert over mislukte immigratie en inburgering in Duitsland.

Hoewel Sarrazin eerst vooral kon rekenen op -door conservatisme gedreven- kritiek van onder meer Angela Merkel, kreeg hij ook steeds meer bijval uit gezaghebbende politieke kringen, waaronder oud-bondskanselier Helmut Schmidt. Zijn boek werd een bestseller en de verhoudingen tussen links en rechts kwamen weer op scherp te staan, met als voorlopig ‘hoogtepunt’ de hevige rellen in Dresden.

Dit alles in het Duitsland dat zich eerder zo integer en gereserveerd wenste op te stellen. De vraag nu is hoe deze ontwikkeling zich de komende tijd (lees: jaren) zal ontvouwen. De toekomst zal het uitwijzen.

581 thoughts on “Het broeit nu ook in Duitsland

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

5 + 1 =